در احوال شهريار بزرگ شاه عباس كبير نوشته‌اند كه دوازده تابوت به دوازده مكان مقدس فرستادند ، و معلوم مردمان نشد كه جسدش در كدام تابوت بوده و كجا دفن شده است . به جا آوردن اين مراسم نه به خاطر تجليل از مراسم خاكسپارى او بود ، بلكه بدين منظور بدين‌سان معمول گرديد كه مدفنش پوشيده ماند . دربارهء تدفين شاه صفى اول نيز به همين شيوه عمل شد ، اما بسى نگذشت كه معلوم همگان گشت كه او را در شهر قم به خاك سپرده‌اند . همين شهر كه شاه صفى دوم دستور داده جسد پدرش شاه عباس ثانى را در آن جا به خاك كنند . قم شهريست زيبا و قديمى ، و برخى برآنند كه همان گورياناى Gouriana باستانى است . اين شهر در شمار شهرهاى ايالت پارت ، و در سرحد ماد ، و داراى بقعه‌هاى باشكوه و متبرك است غالب اين بناهاى مجلل و مقدس از سنگهاى مرمر و يشم زراندود ساخته شده ، دو تن از پادشاهان صفوى در اين شهر مدفونند ، و سنگ قبرشان را با صفحات ضخيم طلا پوشانده‌اند . خصوصيات اين شهر مذهبى و باستانى را در فصل جغرافياى ايران آورده‌ام . بارى ، ايرانيان جسد پادشاهان خود را در يكى از شهرهاى قم ، كاشان ، مشهد و اردبيل به خاك مىسپارند ، زيرا از زمانهاى قديم عده‌اى از بزرگان دين و شهيدان اسلام در اين شهر به خاك خفته‌اند . ايرانيان بر اين باورند كه در دو قرن اول هجرى بسيارى از امامزادگان از بيم اين كه به دست دشمنانشان كشته شوند يا شكنجه گردند به دو شهر قم و كاشان پناه آورده‌اند از اين رو اين دو شهر را مقدس مىشمارند ، و در نوشته‌ها و كتابها قم را دار الموحّدين ، و كاشان را دار المومنين مىخوانند ؛ و اردبيل را از اين جهت كه در دل يكى از بزرگان دين گذشته بود كه براى رضاى خدا ، به منظور ارشاد مردم بدان درآيد دار الارشاد مىنامند . اين مرد مؤمن تمام عمر به هدايت خلق پرداخت ، در همان جا درگذشت ، و همان جا به خاك رفت . يكى ديگر از مدفونين ذوى الاحترام اردبيل شيخ صفى الدين جدّ اعلاى پادشاه كنونى است . مشهد نيز شهرى مذهبى است ، و چون قبر امام رضا در آن جاست ، آن شهر را مقدس مىنامند . شيعيان به اين امام بيش از ديگر امامان حرمت مىنهند . نامش را هميشه در دل و بر زبان دارند ، و بر اين باورند هر آن كس در كنار مرقدش كه زيارتگه مردمان است به خاك سپرده شود آمرزيده مىگردد . افزون بر اين عامه بر اين اعتقادند كه هر كس در جوار يكى از ائمه اهل عصمت دفن شود روز شمار در پناه